Pogoda Łódź

- Prawa Łódź -

Artykuł

Wystawa w BUŁ

2019.03.12.4
12 Marca
20:15 2019

W Bibliotece Uniwersyteckiej w Łodzi otwarta została wystawa pt. W drodze do niepodległości. Kanadyjski przystanek Obóz Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, 1917-1919.

Wystawa dotyczy żołnierskiego czynu, zapomnianego a wręcz przemilczanego w czasach komunistycznych (ale, niestety, też w Polsce Niepodległej) a mającego ważne znaczenie nie tylko w historii Polski, lecz i w historii Niagara-on-the-Lake (mieszkańcy kanadyjskiego miasta pomagali polskim rekrutom). Przypomnieć warto, że dużą rolę w uzyskaniu zgody Kanady, USA i Francji na powstanie rekrutacyjnego obozu Armii Polskiej odegrał Ignacy Jan Paderewski. Całe zaś przedsięwzięcie nie miało precedensu w historii USA i Kanady, bowiem jedynie polska grupa etniczna chciała i potrafiła zorganizować swoje wojsko na obczyźnie.

Przez zgrupowanie w Niagara-on-the-Lake, zwane Obozem Kościuszko, przeszło ok. 22 tysięcy ochotników, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Rekruci byli szkoleni przez oficerów kanadyjskich za pieniądze francuskie. Dowódcą był Kanadyjczyk, płk. Arthur D’Orr LePan. Po dwumiesięcznym przeszkoleniu wyekspediowano sukcesywnie 20720 ochotników do formowanej we Francji Armii Polskiej, zwanej, od koloru mundurów, Błękitną Armią. Od lipca 1918 formacja ta walczyła pod francuskim dowództwem z Niemcami na froncie we Francji. W październiku 1918 dowódcą oddziałów został Józef Haller. Wiosną 1919 roku żołnierze Błękitnej Armii zostali przetransportowani do Polski i weszli w skład Wojska Polskiego. Walczyli w tym samym roku w wojnie polsko-ukraińskiej a następnie polsko-bolszewickiej (1919-1920). Po zmaganiach wojennych, w których część z nich zginęła, niektórzy pozostali w Polsce, natomiast ok.12 i pół tysiąca żołnierzy Błękitnej Armii powróciło do Ameryki. W 1922 roku powstało w Cleveland i Ohio Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. Działa ono do dziś, a Okręg 2 w Nowym Jorku współfinansował łódzką wystawę.

Prezentowane w bibliotece UŁ fotokopie unikatowych zdjęć pochodzących ze zbiorów nowojorskiego archiwum SWAPwA obrazują warunki życia rekrutów, musztrę, żołnierskie ćwiczenia, także uroczyste wydarzenia i sposób spędzania czasu wolnego. Można też obejrzeć fotokopie dokumentów, listów, reprodukcje obrazów.

Autorką i kuratorką wystawy jest dr Anitta Maksymowicz z Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. Kuratorką z ramienia Biblioteki UŁ – dr Marzena Kowalska. Wsparcia organizacyjnego, poza Biblioteką UŁ i Muzeum Ziemi Lubuskiej udzielił Wojciech Grochowalski, reprezentujący łódzką Fundację Kultury i Biznesu. Wystawa będzie czynna do 4. kwietnia.

O Autorze

Janusz janyst 300x300

Janusz Janyst

Janusz Janyst – dziennikarz, recenzent, animator kultury. Był stałym współpracownikiem licznych tytułów prasowych (m.in. „Dziennika Łódzkiego”, „Odgłosów”, „Kalejdoskopu”, „Przeglądu Muzycznego”, „Nowego Biuletynu Łódzkiego”, „Tygla Kultury”, „Piotrkowskiej 104”, „Niedzieli”). Publikuje w „Aspekcie Polskim”, „Ziemi Łódzkiej”, „Kulturze i Biznesie”, „Przeglądzie Edukacyjnym”. Autor książek: Kompozytorzy łódzcy – portret zbiorowy (1994), Łódzka strefa Polihymnii. Z zapisków bywalca (2012), Dziennikarz między prawdą a kłamstwem. Panorama myśli społeczno-politycznej (2017) oraz dwu tomików limeryków. Długoletni wykładowca przedmiotów teoretycznych w Akademii Muzycznej w Łodzi.

Komentarze (0)

Napisz komentarz